"Kul sıkışmayınca Hızır yetişmez" denir.  Hıdrellez'de insanlara zor durumlarda yardım ettiğine inanılan Hızır ile denizlerin hakimi İlyas'ın bir araya gelerek tüm dünyaya bereket, bolluk dağıtacağına inanılır. Nevruz gibi baharın müjdeleyicisi sayılan Hıdrellezde dilekler gece önceden tutulur. Hastalar gül ağacının bir dalına beyaz, bir dalına siyah iplik bağlarlar. Hıdrellez sabahı bu iplikleri iyileşme isteği ile değiştirirler.
    Çocuk ya da ev sahibi olmak isteyenler gül ağacı dibine taştan ev şekilleri yaparlar, bezden yaptıkları bebek maketlerini bırakırlar. 40 karınca yuvasından toprak alarak evleri bereketlensin diye saklarlar. Genç kızlar kısmetleri açılsın diye "niyet oyunu" oynarlar. Ayrıca o gün dilekler kabul olsun diye istekler kağıtlara yazılıp suya atılır ki özellikle eskiden bu iş için Derekahve Mesiresi seçilmekte idi. Derekahve Mesiresi  Tire'de halen Hıdrellez'in kutlandığı başlıca mekanlardan biri olarak canlılığını ve anlamını sürdürmektedir.

 

HIZIR
Hızır; yaşam suyu (ab-ı hayat) içerek ölümsüzlüğe ulaşmış; özellikle de baharda aramızda dolanarak, bolluk ve sağlık dağıtır. Hızır bir kişiye verilen addan çok aslında bir doğasal durumu, baharla vücut bulan yaşamın tazelenmesini imgeler. Türkiye'de Hızır’a atfedilen özelliklerin bazıları:

 

Ülkemizde Hıdrellez Bayramı 6 Mayıs tarihinde kutlanır. Bugün Hıristiyanlarca da baharın ve doğanın uyanmasının ilk günü olarak kabul edilir; bu günü Ortodokslar Aya Yorgi, Katolikler St.Georges Günü olarak kutlamaktadırlar.

Törenler baharda doğanın ve tüm canlıların uyanmasıyla eş anlamlı olarak insanların da talihlerinin açılacağı inancıyla, şanslarını denemek için yapılır. Hıdrellezden bir gece önce bahtını denemek ve kısmetlerinin açılmasını sağlamak isteyen genç kızlar yeşillik bir yerde veya bir su kenarında toplanırlar. İçinde su bulunan bir çömleğe kendilerine ait yüzük, küpe, bilezik gibi şeyler koyarak ağzını tülbentle bağladıktan sonra bir gül ağacının dibine bırakırlar. Sabah erkenden çömleğin yanına giderek sütlü kahve içip ağızlarının tadının bozulmaması için dua ederler. Ardından niyet çömleğinin açılmasına geçilir. Çömlekten içindekiler çıkarılırken bir yandan da maniler söylenir. Buna göre eşyanın sahibi hakkında yorumlar yapılır. Hıdrelleze özgü bu uygulama temelde bu şekilde yapılmakla birlikte, yörelere göre bazı farklılıklar da gösterebilmektedir. Son zamanlarda ise bu tören yalnızca evde kalmış kızların kısmetini açmak amacıyla yapılmaktadır.
    Sonuç olarak, Anadolu’da hala görkemli törenlerle kutlanan Hıdrellez Bayramı insanlık tarihinde çok eski zamanlardan(ERGENEKON DESTANI zamanından bu yana) beri kutlanmaktadır. Farklı zamanlarda, farklı isimler altında kutlansa da Hıdrellez motiflerine pek çok yerde rastlamak mümkün olmaktadır. Baharın gelişi ve doğanın canlanması insanlar tarafından bayramlarla kutlanması gereken bir durum olarak algılanmıştır. Böylece bir bahar bayramı olan Hıdrellez evrensel bir nitelik kazanmıştır.

 

kaynak:tire.bel.tr & Vikipedi

---